Najbardziej wymagające gry wypuszczone w latach 20. obecnego wieku. Naszą przygodę rozpoczynamy od czasów współczesnych. Branża gier po stagnacji, która dopadła ją w 2020 roku (z oczywistych względów), w końcu odżyła w połowie 2022 roku i teraz jesteśmy zasypywani przez kolejne duże produkcje. Dodatkowo dostępny jest słownik, gry i możliwość rozmowy z prawdziwymi nauczycielami angielskiego. FluentU. Koszt: Bezpłatna 15-dniowa wersja próbna. Następnie 10-30$ miesięcznie. Opis: FluentU pozwala Ci nauczyć się angielskiego przez autentyczne filmy wideo, takie jak teledyski i zwiastuny filmowe. Dostępna jest wersja platformy Gracze lepiej się uczą. Metaanaliza 116 badań empirycznych nad grami wideo przeprowadzona przez Marka Palausa i jego współpracowników udowodniła, że gry komputerowe nie tylko poprawiają zdolność do skupienia uwagi, ale w wielu przypadkach wpływają również na wydajność mózgu. Opętana. Pewien Włoch złożył papiery rozwodowe, w których szczegółowo opisał powody, przez które nie mógł dłużej żyć razem z żoną. Według niego kobieta była opętana przez diabła i od lat sztywniała i lewitowała. #3. Zbyt miły. Rashida Lucas nie była zachwycona tym, że jej mąż był według niej „zbyt miły”. Witam, to znowu ja. Chciałem powiedzieć, że po moich eksperymentach z graniem po 1 godzinie dziennie w gry wiem już, że nie można grać wcale jeśli jest lub było się uzależnionym od gier. Wpadłem w depresje i już odinstalowałem te wszystkie okropne gry. Granie w gry komputerowe powinno być zakazane (oczywiście poza edukacyjnymi). Jednym z najczęściej przytaczanych przez przeciwników argumentem, dotyczącym wirtualnej rozrywki, jest to, że powodują agresję. Przez lata różni eksperci oraz media stawiali tezy, że granie w brutalne gry komputerowe przez dzieci doprowadzi do tego, że w przyszłości będą one bardziej agresywne i mogą nawet trafić do więzienia. Dlatego też, gry komputerowe stały się ciekawym tematem dla biznesu i prawa. W dzisiejszym wpisie chciałabym przyjrzeć się grze komputerowej (dalej gra) z perspektywy prawa autorskiego. Skupimy się na tym, czym jest gra komputerowa w świetle przepisów Ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (dalej: Ustawa) oraz jakie przepisy pcvB3. Uzależnienia behawioralne Zagadnieniu uzależnienia od gier komputerowych poświęcono w ostatnich latach wiele uwagi. Niestety, dostępne dane empiryczne nie są rozstrzygające w wielu kwestiach związanych z zaburzeniem korzystania z gier, z jednej strony z powodu braku jednolitych koncepcji pojęcio-wych, z drugiej z powodu braku wystandaryzowanych narzędzi pomiaru, które pozwoliłyby na ocenę rozmiarów zjawiska wśród dzieci i dorosłych użytkowników tej formy rozrywki. Ośrodek Rozwoju Edukacji Czynniki ryzyka uzależnienia od gier Przyczyny, dla których granie w gry staje się dla części osób problemem i zaczyna mieć szkodliwy wpływ na ich życie, są wielorakie. Spośród wielu czynników mających wpływ na rozwój uzależnienia, można wyróżnić: specyficzne cechy samych gier, czynniki sytuacyjne związane ze specyficzną sytuacją życiową danej osoby, czynniki biologiczne oraz osobowościowe. Badania wskazują na związek pomiędzy uzależnieniem od grania a takimi czynnikami osobowościowymi, jak: neurotyzm, introwersja, niska samoocena, wycofanie społeczne, objawy depresyjne ze stanami lękowymi, agresywność i wrogość, poszukiwanie wrażeń, obniżona zdolność samokontroli, niskie kompetencje społeczne (Gentile i in., 2011). Wśród czynników ryzyka wymienia się również deficyty uwagi (ADD) oraz nadpobudliwość psychoruchową z deficytami uwagi (ADHD). Do najważniejszych czynników sytuacyjnych należą: osamotnienie, negatywne relacje rodzinne (przemoc, zaniedbanie) i społeczne, chęć ucieczki od problemów życiowych. Czynniki ryzyka związane z uzależnieniem od gier mogą wywierać duży wpływ we wczesnych okresach rozwojowych. Wskazuje się, że dzieci i wczesne nastolatki są szczególnie podatne na uzależnienie, ponieważ ich zdolność kontrolowania własnych zachowań jest jeszcze słaba. Negatywne następstwa nadużywania internetu i gier komputerowych pojawiają się u nich szybciej i są bardziej destrukcyjne, bowiem organizm znajduje się w fazie intensywnego wzrostu, a osobowość nie jest jeszcze do końca ukształtowana. Mechanizmy neurobiologiczne uzależnienia od grania w gry komputerowe Badania kliniczne, prowadzone w ostatniej dekadzie, wskazują na podobne mechanizmy neurobiologiczne leżące u podstaw zarówno uzależnień od substancji psychoaktywnych, jak i uzależnień behawioralnych, w tym uzależnienia od grania czy internetu. Dotyczą one zmian biochemicznych na poziomie neuroprzekaźników, takich jak dopamina i serotonina, występowania polimorfizmów genowych warunkujących aktywność układu dopaminergicznego czy aktywności w tych samych obszarach mózgu. Liczne badania wskazują, że u osób nadużywających internetu czy grających nałogowo w gry obserwuje się nieprawidłowe procesy neurobiologiczne w określonych okolicach mózgu – głównie w korze przedczołowej i oczodołowej, ciele prążkowanym lub prążkowiu oraz obszarach odpowiedzialnych za kontrolę impulsów i układ nagrody, a także zmiany anatomiczne związane ze zmniejszeniem gęstości istoty szarej w ciele migdałowatym, hipokampie, zakręcie czołowym i zakręcie obręczy (Izdebski, Kotyśko, 2016). Podobnie jak w przypadku substancji psychoaktywnych, również w uzależnieniach behawioralnych, kluczową rolę odgrywa dopamina i tzw. układ nagrody. Okazuje się, że czynności, takie jak granie, indukują zmiany chemiczne w układzie mezolimbicznym (układzie nagrody), podobnie, jak czynią to środki chemiczne. Nieprawidłowe funkcjonowanie układu nagrody, który jest zaangażowany w regulację zachowań apetytywnych (ważnych dla przeżycia organizmu zachowań, takich jak pobieranie pokarmu, przyjmowanie płynów, aktywność seksualna, zachowania agresywne), i którego głównym mediatorem jest dopamina, wskazuje się jako jedną z głównych przyczyn kształtowania się uzależnień, także behawioralnych. Rola dopaminy w rozwijaniu się uzależnienia wynika z jej udziału w procesach uczenia asocjacyjnego i kontroli zachowań popędowo-motywacyjnych. Czynności aktywujące układ nagrody wywołują wzrost poziomu dopaminy w układzie mezolimbicznym, co skutkuje „zapamiętaniem” przez mózg danej czynności jako źródła przyjemności i satysfakcji. Rozregulowanie funkcjonowania układu nagrody pod wpływem czynności, takich jak hazard czy granie w gry, podobnie jak w przypadku przyjmowania substancji psychoaktywnych, skutkuje utratą kontroli nad zachowaniem i pojawieniem się czynności kompulsywnych. Jak wskazują najnowsze badania, mechanizm ten może odgrywać główną rolę w rozwoju uzależnienia od grania w gry internetowe (IGD). Uzależniające cechy gier Gry komputerowe projektowane są w taki sposób, aby gracze chcieli grać w nie jak najdłużej. Z jednej strony muszą być na tyle trudne, aby użytkownicy nie znudzili się zbyt łatwymi dla nich zadaniami, z drugiej strony muszą pozwalać grającym na odnoszenie, co jakiś czas, przynajmniej małych wygranych. Lista zabiegów stosowanych przez producentów gier, które mają sprawić, że gra będzie bardziej wciągająca, jest długa. Najpopularniejsze z nich to: Atrakcyjna forma − współczesny poziom technologii umożliwia tworzenie gier w niezwykle atrakcyjnej formie audiowizualnej, która zwiększa realizm wirtualnego świata. Interaktywność − kluczową cechą gier komputerowych jest ich interaktywność, co odróżnia je na przykład od telewizji. Gracz wykazuje osobiste zaangażowanie w wydarzenia na ekranie, może mieć wpływ na ich przebieg, od jego wysiłku zależy, czy pokona wyzwania, które napotyka w grze. Bicie rekordu − każda gra informuje grających, jaki jest najwyższy wynik w danym momencie. Chęć przebicia najlepszego wyniku gry (nawet jeśli aktualny rekord należy do gracza) sprawia, że grający jest w stanie poświęcić wiele godzin na granie. Uzależnienie wygranych od pokonywania kolejnych poziomów − w niemal każdej grze, poza grami RPG, gracz musi pokonywać kolejne poziomy różniące się stopniem trudności. Zazwyczaj pierwsze poziomy gry są bardzo łatwe, tak, że nawet początkujący gracze świetnie sobie radzą, szybko przechodzą do następnych poziomów i zdobywają nowe umiejętności. Za pomyślne wykonanie zadania gracz natychmiast jest nagradzany przejściem na wyższy poziom gry, co wzmacnia chęć kontynuowania grania. Wraz z rozwojem umiejętności grających, gra staje się coraz trudniejsza, a przejście do następnego poziomu wymaga poświęcenia większej ilości czasu. Sukcesy w pokonywaniu kolejnych, coraz trudniejszych poziomów dają graczowi poczucie zadowolenia z wykonania trudnego zadania i sprawiają, że trudno mu przestać grać. Jakość wzmocnień (sukcesy i porażki) – doświadczanie większej liczby wzmocnień pozytywnych, sukcesów i nagród niż porażek. Nieregularne nagradzanie − system zdobywania nagród jest zwykle zaprojektowany tak, aby gracz zdobywał nagrody za wykonanie określonego zadania. Grający nie wie nigdy, czy nastąpi to po jednej próbie, czy po kilku. Ma jednak pewność, że jeśli będzie grał wystarczająco długo, to w końcu jego wysiłek zostanie nagrodzony. Utrzymuje to gracza w stałym napięciu i sprawia, że będzie grał dłużej w oczekiwaniu na zapowiedzianą nagrodę. Wywoływanie stanu emocjonalnego pobudzenia podczas grania. Poczucie kontroli − gry dają graczom poczucie kontroli nad światem i wydarzeniami, w których uczestniczą. W wirtualnej rzeczywistości to oni, a nie rodzice i inni dorośli decydują, jak się zachowywać, w co się ubrać, jak i z kim spędzić czas. W nierzeczywistym świecie zdobywają realne dobra: poczucie władzy i kontroli, poczucie wpływu, szacunek, status społeczny. Brak określonego zakończenia − najbardziej uzależniające są gry nieposiadające z góry określonego zakończenia, takie jak fabularne gry online. Pozwalają one graczom na dowolne kształtowanie kierunku, w jakim gra się rozwija, ale jednocześnie wymagają wykonywania złożonych zadań, często we współpracy z innymi graczami i poświęcania grze wielu godzin. Nieobecność podczas rozgrywki naraża gracza na krytykę ze strony partnerów i spadek w rankingu. Budowanie relacji − gry online pozwalają dzieciom budować relacje z innymi graczami, co zaspokaja ich potrzebę kontaktów społecznych, daje im poczucie akceptacji. Dla niektórych z nich społeczność internetowa jest jedynym miejscem, w którym czują się ważne, potrzebne i lubiane. Ucieczka od rzeczywistości − współczesne gry oferują dzieciom i nastolatkom niezwykłą możliwość − ucieczkę od prawdziwego świata w wymarzoną rzeczywistość. W grze mogą kreować swój własny świat, mogą stać się kimkolwiek chcą, osobą, którą nigdy nie mogliby być w prawdziwym życiu. W wirtualnej rzeczywistości mają okazję, aby zbudować nową tożsamość − postać obdarzoną cechami, które sami chcieliby mieć, mogą przeżywać ekscytujące przygody, nawiązywać satysfakcjonujące relacje i realizować fantastyczne plany. Warianty gry i dodatki do gier − powszechną strategią marketingową stosowaną przez producentów gier jest wypuszczanie na rynek nowych wariantów gier lub dodatków do nich, np. nowych terenów do odkrycia w grach fabularnych, nowych umiejętności, zadań do wykonania czy bohaterów, których postaci można rozwijać. Wpływ gier na najmłodszych użytkowników Przeprowadzone w 2015 roku przez Fundację Dzieci Niczyje badania, wskazują, że ponad 40% dzieci w Polsce do 2. roku życia korzysta z różnego rodzaju urządzeń multimedialnych i aż 84% 5- i 6-latków (FDN, 2015). Obok tradycyjnych urządzeń, takich jak komputer czy telewizor, od kilku lat coraz większą popularnością cieszą się urządzenia mobilne: smartfony i tablety. Korzystają z nich coraz młodsze dzieci spędzając przed ekranem nawet kilka godzin dziennie. Tymczasem specjaliści wskazują, że zbyt wczesne i zbyt intensywne korzystanie z tych urządzeń może mieć bardzo negatywne skutki dla rozwoju małych dzieci. Psycholodzy uważają że dzieci do 3. roku życia w ogóle nie powinny grać w gry wideo czy komputerowe – są na to gotowe dopiero 6-7-latki. Pierwsze trzy lata życia dziecka są okresem krytycznym w rozwoju mózgu, który w tym czasie rozwija się najintensywniej. Aby rozwój ten przebiegał prawidłowo, dziecko potrzebuje intensywnego kontaktu z innymi ludźmi i doświadczania świata wszystkimi zmysłami. Musi dotykać przedmiotów, słuchać różnych dźwięków, widzieć, czuć. Szczególnie ważne są interakcje z żywymi, prawdziwymi osobami – rodzicami, rodzeństwem, babcią, dziadkiem. Tylko w takiej relacji dziecko może nauczyć się języka i prawidłowo rozwijać się społecznie i emocjonalnie. Tych umiejętności nie jest w stanie opanować przed monitorem. Eksperci wskazują, iż u dzieci spędzających zbyt wiele czasu przed komputerem czy tabletem, może dochodzić do opóźnienia mowy i zaburzeń relacji społecznych. Wpatrywanie się w płaski ekran może powodować problemy z widzeniem przestrzennym. Dzieci mające zbyt intensywny kontakt z ruchomymi obrazami na ekranie tabletu, mają kłopoty ze świadomym skupianiem uwagi na statycznych obrazkach, ponieważ nie dysponują odpowiednimi umiejętnościami organizowania pola spostrzeżeniowego. Małe dziecko jest w stanie koncentrować się na żywych kolorach i ruchu na ekranie, jednak jego mózg nie potrafi jeszcze nadać znaczenia obrazom, które widzi w telewizorze czy tablecie. Mózg dziecka potrzebuje aż dwóch lat, aby rozwinąć umiejętność łączenia symboli pojawiających się na ekranie z ich odpowiednikami w realnym świecie. Ograniczenie aktywności ruchowej do dotykania palcami ekranu czy przesuwania myszki skutkuje zaburzeniami sprawności ruchowej i manualnej. Podobne negatywne skutki możemy obserwować w przypadku gier. Im wcześniej dzieci zaczynają korzystać z gier wideo, tym bardziej są narażone na działanie czynników, które mogą prowadzić do uzależnienia. Małe dzieci szybko odkrywają, że granie na komputerze jest atrakcyjną formą spędzania czasu i szybciej niż starsze przyzwyczajają się do niej, stopniowo tracąc zainteresowanie innymi zabawami, które wydają im się nudne w porównaniu z grami oferującymi bogaty i fascynujący świat bardzo intensywnych wrażeń. Ponadto małe dzieci nie mają jeszcze wyraźnie zakreślonych granic realnego świata. Łatwo zaciera im się granica między fikcją a rzeczywistością, zazwyczaj silnie identyfikują się z bohaterami bajek, filmów i gier, którzy stanowią dla nich atrakcyjny model zachowań. Są mało krytyczne wobec tego, co widzą na ekranie. Zbyt wczesne i zbyt częste zabawy z komputerem mogą prowadzić do problemów w odróżnianiu, gdzie kończy się wirtualny świat, a gdzie zaczyna realny, i do przenoszenia zachowań z wirtualnej rzeczywistości do prawdziwego życia. Podsumowanie Zagadnieniu uzależnienia od gier komputerowych poświęcono w ostatnich latach wiele uwagi. Niestety, dostępne dane empiryczne nie są rozstrzygające w wielu kwestiach związanych z zaburzeniem korzystania z gier, z jednej strony z powodu braku jednolitych koncepcji pojęciowych, z drugiej z powodu braku wystandaryzowanych narzędzi pomiaru, które pozwoliłyby na ocenę rozmiarów zjawiska wśród dzieci i dorosłych użytkowników tej formy rozrywki. Podsumowując, możemy powiedzieć, że gry komputerowe wywierają zarówno negatywne, jak i pozytywne skutki. Długotrwałe korzystanie z gier, szczególnie przez najmłodszych użytkowników, może spowodować wiele niekorzystnych zmian w sferze psychospołecznej i fizycznej, aż do rozwoju uzależnienia. Z kolei dobrej jakości gry edukacyjne mogą wpływać stymulująco na rozwój psychospołeczny dziecka. Wpływ gier na psychikę dzieci i młodzieży zależy przede wszystkim od etapu rozwojowego, czynników biologicznych, od sytuacji społecznej, w jakiej wzrasta młody człowiek, a także od cech samych gier. Bibliografia Bavelier D., Green Han Perry , Merzenich Gentile „Brains on video games”, Nature Reviews: Neuroscience, Vol. 12, 763, 2011. Borkowska A., „Dzieci w świecie gier. Poradnik nie tylko dla rodziców”, Wyd. ORE, Warszawa 2016. Craighead B., Huskey R., Weber R., „Video Game Addiction: What Can We Learn From a Media Neuroscience Perspective?”, Revista Argentina de Ciencias del Comportamiento, Vol. 7, nr 3, 119-131, 2015. Han Kim Bae S., Renshaw F. R., Anderson J. S., „Brain connectivity and psychiatric comorbidity in adolescents with Internet gaming disorder”, Addiction Biology, December 2015. Kuhn S., Gallinat J., „Brain Structure and Connectivity Associated with Pornography Consumption”, JAMA Psychiatry, 2014. Wood Gupta R., Deverensky Griffiths M., „Video Game Playing and Gambling in Adolescents: Common Risk Factors”, Journal of Child&Adolescent Substance Abuse, Vol 14 (1), 2004. Wójcik S., „Gry online – korzystanie i nadużywanie wśród młodzieży. Wyniki badania EU NET ADB”, Dziecko Krzywdzone. Teoria, badania, praktyka, Vol. 12, Nr 1, 2013. Objawy mogące świadczyć o uzależnieniuInternet i komputer to codzienność każdego z nas. Dostępne gry komputerowe stają się coraz atrakcyjniejsze i skutecznie wciągają w wirtualne światy. Zazwyczaj postrzega się je jako nieszkodliwą rozrywkę. A niekiedy również sposób na odstresowanie się i oderwanie od codzienności. Z tego właśnie powodu uzależnienie od gier na początkowym etapie dość trudno rozpoznać – często aż do momentu, kiedy korzystanie z konsoli zaczyna negatywnie odbijać się na zdrowiu, sferze psychicznej oraz relacjach z innymi ludźmi. U osoby uzależnionej od gier komputerowych pojawiają się: nadpobudliwość, stany lękowe, silne wahania nastroju, problemy z zasypianiem i bezsenność, zaburzenia kolei brak dostępu do komputera powoduje złe samopoczucie, rozdrażnienie i agresję, a w skrajnych przypadkach nawet stany depresyjne. Dowiedz się, co robić, gdy czas spędzany przed monitorem zaczyna dominować nad innymi codziennymi aktywnościami!Samodzielna walka z uzależnieniem – czy to ma sens?Wszystko zależy od stopnia zaawansowania problemu. Sam proces uzależniania się od gier komputerowych można podzielić na trzy fazy. W pierwszej gracz potrafi jeszcze bardzo dobrze zapanować nad tym, ile godzin spędza przed ekranem. Ponieważ na tym etapie osoba wciąż korzysta z komputera w racjonalny sposób, samodzielne przerwanie błędnego koła jest możliwe, choć na pewno nie upływem czasu staje się to jeszcze trudniejsze. W ostatniej fazie wyjście z nałogowych zachowań bez pomocy z zewnątrz nie będzie już prawie możliwe. Osoba uzależniona traci kontrolę nad korzystaniem z konsoli lub komputera, a często również kontakt z rzeczywistością. Zaczyna zaniedbywać sen, jedzenie, relacje towarzyskie i codzienne obowiązki. Mimo że na tym etapie często sama już dostrzega problem, nie ma siły walczyć z destrukcyjnym skutkuje uzależnienie od gier komputerowych?Podobnie jak inne zaburzenia behawioralne, tak również uzależnienie od gier komputerowych negatywnie odbija się na zdrowiu fizycznym i psychicznym. Z czasem zaciera się granica pomiędzy tym, co realne, a co nie. Gdy światy wirtualne stają się ważniejsze od rzeczywistego, cierpią na tym relacje z ludźmi. Do tego dochodzą również inne konsekwencje, w tym obowiązków zawodowych negatywnie odbija się na pracy, a w przypadku dzieci i młodzieży – na nauce. Co więcej, uzależnienie bardzo często niesie za sobą wydawanie dużych kwot na nowe gry, akcesoria i niezbędny sprzęt. W niektórych przypadkach wpływa to znacząco na domowy budżet. Czasami takie praktyki pochłaniają całe oszczędności, uniemożliwiają opłacenie rachunków, a nawet skutkują walczyć z uzależnieniem od gier komputerowych?Uwolnienie się od uzależnienia jest możliwe. Aby jednak móc je leczyć, należy najpierw je rozpoznać. Uświadomienie sobie, że problem istnieje to pierwszy i najważniejszy krok do wyjścia z każdego nałogu. Terapia zaburzeń czynnościowych może wyglądać bardzo różnie. To zawsze długotrwały proces i wymaga wsparcia ze strony psychologa. W leczeniu uzależnień od nałogowych zachowań najczęściej stosuje się terapię: klasyczną poznawczo-behawioralną, dynamiczną, skoncentrowaną na psychoterapeuci korzystają równolegle z kilku różnych narzędzi. W ten sposób mogą dostosować techniki indywidualnie do potrzeb danego pacjenta. Celem leczenia jest nauka zastępowania autodestrukcyjnych działań nowymi, nieszkodliwymi szukać profesjonalnej pomocy?Przed żadnym problemem nie da się skutecznie uciec. Z kolei zdecydowaną większość da się rozwiązać. W przypadku uzależnienia od komputera, internetu, gier i innych zaburzeń behawioralnych warto zwrócić się po pomoc do psychoterapeuty lub ośrodka terapii uzależnień. Więcej inspirujących porad znajdziesz na portalu Zdrowie i Życie – sprawdź! Pandemia nie wywołała plagi rozwodów. Liczba pozwów wcale nie rośnie, jak zapowiadali eksperci Pandemia, lockdown, praca zdalna i siedzenie w domu odbiły się na ludzkiej psychice. Spekulowano, że z tego powodu mogą się pogorszyć relację między małżonkami,... 6 maja 2022, 13:34 Nie będzie zmian w rozwodach? Kontrowersyjne propozycje przepisów podzieliły Polaków Resort sprawiedliwości wycofuje się z pomysłu wprowadzenia nowych przepisów dotyczących rozwodów, jak wynika z doniesień medialnych. Proponowane zmiany mogłyby... 4 maja 2022, 14:39 Jedna żona to za mało! Ci celebryci to seryjni rozwodnicy. Ile małżeństw mają za sobą? I że cię nie opuszczę aż do śmierci... Łatwo przysiąc, trudniej tę obietnicę zrealizować. Nie każdemu się to udaje, a pokazują to statystyki. Liczba rozwodów... 11 lutego 2022, 15:12 Te rzeczy stresują najbardziej. Czy grozi ci choroba wywołana stresem? Psychiatrzy wytypowali 25 wydarzeń, które są najbardziej stresujące w życiu każdego człowieka. Jeśli się nawarstwią, istnieje spore ryzyko choroby wywołanej... 7 października 2021, 12:57 Separacja – czym jest, ile trwa i kiedy można jej żądać. Jak złożyć wniosek o separację i jaki jest jego koszt? Separacja a rozwód Separacja to alternatywa dla małżonków, którym nie układa się w związku, ale z różnych względów nie chcą się rozwodzić. Choć separacja to pojęcie powszechnie... 24 września 2021, 19:15 12 miast, w których rozwodzimy się najczęściej. Gdzie w Polsce jest najwięcej rozwodów? Czy mieszkasz w jednej z miejscowości, gdzie Polacy rozwodzą się najczęściej? Dzięki danym GUS można sprawdzić, w jakich lokalizacjach rozpada się najwięcej... 26 stycznia 2021, 14:39 Unieważnienie ślubu kościelnego. Ile kosztuje i czy łatwo je zdobyć? Czym jest tzw. "rozwód kościelny"? Wbrew pozorom do unieważnienia ślubu kościelnego dochodzi dość często lub – bardziej precyzyjnie – coraz częściej. W obiegowej opinii tego typu proces jest... 27 lipca 2020, 13:28 Ślub Jacka Kurskiego i Joanny Klimek po rozwodach kościelnych. Katoliccy publicyści ostro krytykują Kościół i TVP Jacek Kurski wziął ślub z Joanną Klimek. Jak to możliwe, skoro jest rozwodnikiem? Okazuje się, że Kurski i Klimek pokonali te problemy, bo poddali się... 20 lipca 2020, 12:11 Jedna żona to za mało! Ci celebryci to seryjni rozwodnicy. Ile małżeństw mają za sobą? I że cię nie opuszczę aż do śmierci... Łatwo przysiąc, trudniej tę obietnicę zrealizować. Nie każdemu się to udaje, a pokazują to statystyki. Liczba rozwodów... 27 listopada 2018, 13:41 25 najbardziej stresujących rzeczy w życiu człowieka. Nie spodziewasz się co jest wśród nich! Czy grozi ci choroba wywołana stresem? SPRAWDŹ Każdy doświadcza stresu z innego powodu, ale są takie rzeczy w życiu każdego człowieka, które zdecydowanie można zaliczyć do grona najbardziej stresujących.... 16 października 2018, 14:54 Johnny Depp bił żonę i wciągał kokainę? Aktor wygląda coraz gorzej. Zobaczcie, jak się zmienia! Czy głośny rozwód Johnnego Deppa z Amber Heard to początek końca wielkiego aktora? Podobno jest on alkoholikiem, narkomanem, a do tego damskim bokserem. Sprawa... 30 maja 2016, 16:20 Jak zakończyć związek z klasą? Koniec związku to najmniej przyjemny z jego etapów. Co zrobić, by finał znajomości nie przerodził się w otwartą wojnę? 29 stycznia 2014, 15:08 Jak się rozstać i nie skrzywdzić dziecka? Niekiedy rozpad związku znacząco odbija się na dziecku. Staje się niegrzeczne, małomówne lub po prostu ciągle smutne. Jak uniknąć traumy malucha i odpowiednio... 2 grudnia 2013, 16:12 Czy powroty po rozwodzie mają sens? Powrót do siebie po rozwodzie to dla wielu próba ułożenia dawnego wspólnego życia na nowo. Niektóre z tych prób kończą się powodzeniem, inne okazują się... 27 listopada 2013, 9:04 Czy na rozprawie rozwodowej sąd podzieli nasz majątek? PYTANIE: Chcę wnieść pozew o rozwód. Mamy z mężem dwójkę dzieci. Z majątku tylko małe mieszkanie i samochód. Samochód jest jednak zarejestrowany tylko na męża.... 22 lutego 2012, 16:41 Moczenie stóp w wodzie z cytryną to detoks dla ciała i umysłu! Odpręża i oczyszcza. Zobacz, co zyskasz stosując cytrynową kąpiel do stóp Po intensywnym dniu wieczorne moczenie stóp w wodzie z cytryną przyniesie ulgę, odświeży i odstresuje. Dzięki temu łatwiej zaśniesz i będziesz mieć więcej... 29 lipca 2022, 13:49 Rocznice ślubu – znasz wszystkie nazwy? Każda ma swoją wyjątkową symbolikę. Jaki prezent podarować z okazji konkretnej rocznicy ślubu? Rocznica ślubu to dobra okazja do świętowania wspólnie spędzonych lat. Każda z nich ma swoją nazwę i symbolikę. Sprawdź, co oznacza papierowa, drewniana, a co... 29 lipca 2022, 12:12 Jak połączyć miłość do podróży z zarabianiem pieniędzy? Z czym wiąże się bycie biznesową nomadką? Zobacz, jak robi to wedding plannerka Podróżowanie jest pasją wielu osób. Nie każdy ma jednak pomysł, skąd wziąć środki na finansowanie swoich marzeń albo jak pogodzić pracę z życiem „na walizkach”,... 28 lipca 2022, 14:46 Każdy może pomóc dzieciom, bo warto „Mie(dź) rodzinę” Nie każde dziecko ma to szczęście, aby bezpiecznie dorastać w swojej naturalnej rodzinie, takiej jak na rysunku przedszkolaka: z uśmiechniętą mamą, silnym tatą,... 26 lipca 2022, 15:23 Uwaga na trupią pleśń w zabawkach do kąpieli. Nalotu nie widać gołym okiem Trupia pleśń to potoczna nazwa nalotu, który można znaleźć w gumowych lub silikonowych zabawkach do kąpieli. Często rodzice nie zdają sobie sprawy z jej... 26 lipca 2022, 13:08 Zioła na stres i zmęczenie. Te rośliny to naturalny zastrzyk energii! Wzmacniają organizm i poprawiają koncentrację. Czym są adaptogeny? Czujesz ciągłe zmęczenie i jesteś często narażony na duży stres? Wypróbuj adaptogeny! To bezpieczne i nieuzależniające wyciągi roślinne o udowodnionym... 25 lipca 2022, 7:27 Jak wyglądają panny młode w Azji czy Afryce? Te bogato zdobione kreacje różnią się od naszych! Zobacz najpiękniejsze suknie ślubne Strój panny młodej przeważnie kojarzy nam się z białą suknią i welonem. Nic bardziej mylnego. W wielu częściach świata panny młode noszą kreacje w krzykliwych... 20 lipca 2022, 15:03 Pandemia nie wywołała plagi rozwodów. Liczba pozwów wcale nie rośnie, jak zapowiadali eksperci Pandemia, lockdown, praca zdalna i siedzenie w domu odbiły się na ludzkiej psychice. Spekulowano, że z tego powodu mogą się pogorszyć relację między małżonkami,... 6 maja 2022, 13:34 Nie będzie zmian w rozwodach? Kontrowersyjne propozycje przepisów podzieliły Polaków Resort sprawiedliwości wycofuje się z pomysłu wprowadzenia nowych przepisów dotyczących rozwodów, jak wynika z doniesień medialnych. Proponowane zmiany mogłyby... 4 maja 2022, 14:39 Jedna żona to za mało! Ci celebryci to seryjni rozwodnicy. Ile małżeństw mają za sobą? I że cię nie opuszczę aż do śmierci... Łatwo przysiąc, trudniej tę obietnicę zrealizować. Nie każdemu się to udaje, a pokazują to statystyki. Liczba rozwodów... 11 lutego 2022, 15:12 Te rzeczy stresują najbardziej. Czy grozi ci choroba wywołana stresem? Psychiatrzy wytypowali 25 wydarzeń, które są najbardziej stresujące w życiu każdego człowieka. Jeśli się nawarstwią, istnieje spore ryzyko choroby wywołanej... 7 października 2021, 12:57 Separacja – czym jest, ile trwa i kiedy można jej żądać. Jak złożyć wniosek o separację i jaki jest jego koszt? Separacja a rozwód Separacja to alternatywa dla małżonków, którym nie układa się w związku, ale z różnych względów nie chcą się rozwodzić. Choć separacja to pojęcie powszechnie... 24 września 2021, 19:15 12 miast, w których rozwodzimy się najczęściej. Gdzie w Polsce jest najwięcej rozwodów? Czy mieszkasz w jednej z miejscowości, gdzie Polacy rozwodzą się najczęściej? Dzięki danym GUS można sprawdzić, w jakich lokalizacjach rozpada się najwięcej... 26 stycznia 2021, 14:39 Ślub Jacka Kurskiego i Joanny Klimek po rozwodach kościelnych. Katoliccy publicyści ostro krytykują Kościół i TVP Jacek Kurski wziął ślub z Joanną Klimek. Jak to możliwe, skoro jest rozwodnikiem? Okazuje się, że Kurski i Klimek pokonali te problemy, bo poddali się... 20 lipca 2020, 12:11 Jedna żona to za mało! Ci celebryci to seryjni rozwodnicy. Ile małżeństw mają za sobą? I że cię nie opuszczę aż do śmierci... Łatwo przysiąc, trudniej tę obietnicę zrealizować. Nie każdemu się to udaje, a pokazują to statystyki. Liczba rozwodów... 27 listopada 2018, 13:41 25 najbardziej stresujących rzeczy w życiu człowieka. Nie spodziewasz się co jest wśród nich! Czy grozi ci choroba wywołana stresem? SPRAWDŹ Każdy doświadcza stresu z innego powodu, ale są takie rzeczy w życiu każdego człowieka, które zdecydowanie można zaliczyć do grona najbardziej stresujących.... 16 października 2018, 14:54 Johnny Depp bił żonę i wciągał kokainę? Aktor wygląda coraz gorzej. Zobaczcie, jak się zmienia! Czy głośny rozwód Johnnego Deppa z Amber Heard to początek końca wielkiego aktora? Podobno jest on alkoholikiem, narkomanem, a do tego damskim bokserem. Sprawa... 30 maja 2016, 16:20 Jak zakończyć związek z klasą? Koniec związku to najmniej przyjemny z jego etapów. Co zrobić, by finał znajomości nie przerodził się w otwartą wojnę? 29 stycznia 2014, 15:08 Jak się rozstać i nie skrzywdzić dziecka? Niekiedy rozpad związku znacząco odbija się na dziecku. Staje się niegrzeczne, małomówne lub po prostu ciągle smutne. Jak uniknąć traumy malucha i odpowiednio... 2 grudnia 2013, 16:12 Czy powroty po rozwodzie mają sens? Powrót do siebie po rozwodzie to dla wielu próba ułożenia dawnego wspólnego życia na nowo. Niektóre z tych prób kończą się powodzeniem, inne okazują się... 27 listopada 2013, 9:04 Moczenie stóp w wodzie z cytryną to detoks dla ciała i umysłu! Odpręża i oczyszcza. Zobacz, co zyskasz stosując cytrynową kąpiel do stóp Po intensywnym dniu wieczorne moczenie stóp w wodzie z cytryną przyniesie ulgę, odświeży i odstresuje. Dzięki temu łatwiej zaśniesz i będziesz mieć więcej... 29 lipca 2022, 13:49 Rocznice ślubu – znasz wszystkie nazwy? Każda ma swoją wyjątkową symbolikę. Jaki prezent podarować z okazji konkretnej rocznicy ślubu? Rocznica ślubu to dobra okazja do świętowania wspólnie spędzonych lat. Każda z nich ma swoją nazwę i symbolikę. Sprawdź, co oznacza papierowa, drewniana, a co... 29 lipca 2022, 12:12 Jak połączyć miłość do podróży z zarabianiem pieniędzy? Z czym wiąże się bycie biznesową nomadką? Zobacz, jak robi to wedding plannerka Podróżowanie jest pasją wielu osób. Nie każdy ma jednak pomysł, skąd wziąć środki na finansowanie swoich marzeń albo jak pogodzić pracę z życiem „na walizkach”,... 28 lipca 2022, 14:46 Uwaga na trupią pleśń w zabawkach do kąpieli. Nalotu nie widać gołym okiem Trupia pleśń to potoczna nazwa nalotu, który można znaleźć w gumowych lub silikonowych zabawkach do kąpieli. Często rodzice nie zdają sobie sprawy z jej... 26 lipca 2022, 13:08 Zioła na stres i zmęczenie. Te rośliny to naturalny zastrzyk energii! Wzmacniają organizm i poprawiają koncentrację. Czym są adaptogeny? Czujesz ciągłe zmęczenie i jesteś często narażony na duży stres? Wypróbuj adaptogeny! To bezpieczne i nieuzależniające wyciągi roślinne o udowodnionym... 25 lipca 2022, 7:27 Jak wyglądają panny młode w Azji czy Afryce? Te bogato zdobione kreacje różnią się od naszych! Zobacz najpiękniejsze suknie ślubne Strój panny młodej przeważnie kojarzy nam się z białą suknią i welonem. Nic bardziej mylnego. W wielu częściach świata panny młode noszą kreacje w krzykliwych... 20 lipca 2022, 15:03 6 złotych zasad wychowywania dziecka. Przestrzegaj ich, a wyrośnie ci szczęśliwy człowiek! Zobacz, co radzą robić naukowcy z Harvardu Wielu rodziców spędza urlop razem z dziećmi, ale wspólne wyjazdy nie zawsze należą do udanych. Dzieje się tak między innymi dlatego, że zabieganym matkom i... 20 lipca 2022, 14:35 Jak nauczyć się odpuszczać w czasie urlopu? Zadbaj o to, jeśli chcesz naprawdę odpocząć. Potrzeba kontrolowania niszczy relaks! Gdy próbujemy kontrolować siebie lub swoje otoczenie, nie mamy szansy na prawdziwy odpoczynek – podkreśla psycholożka Aleksandra Dejewska. Wręcz przeciwnie,... 15 lipca 2022, 14:10 Nie żyje Ivana Trump. Czechosłowacka narciarka, która została amerykańską modelką i odnoszącą sukcesy bizneswoman, była żoną Donalda Trumpa Ivana Trump była pierwszą żoną 45. prezydenta Stanów Zjednoczonych, Donalda Trumpa. Ich małżeństwo trwało 15 lat. Nawet po rozwodzie utrzymywali ze sobą... 15 lipca 2022, 13:52 Anna i Piotr są bezdzietnym małżeństwem w trakcie separacji. Ania czuje, że mąż ją zdradził, mimo że nigdy nie miał kochanki. Na ich drodze stanęły gry komputerowe. Piotr jest informatykiem. Nigdy nie miał wystarczająco dużo wiedzy i szczęścia, by dostać pracę na cały etat. Uczył informatyki w szkole podstawowej – jednak było to tylko kilka godzin lekcyjnych, był opiekunem sieci w dwóch niedużych firmach. Nic na stałe, minimum zawodowej satysfakcji – Odżył, gdy znalazł ogłoszenie o pracy dorywczej jako tester gier komputerowych – opowiada Ania, żona Piotra. Wówczas byli kilka lat po ślubie. Ania wspierała męża w pomyśle na nową ścieżkę zawodową – widziała, jak cierpi, jak narasta w nim frustracja. – Piotr nie zrezygnował z dotychczasowych prac, bo nie wiedział, jak jego nowe zadanie będzie wyglądało. Na początku dostał kilka gier do zrecenzowania. Kiedy okazało się, że zrobił to błyskawicznie i wyszło mu świetnie, zlecenie objęło również robienie opisów gier oraz pisanie o nich tekstów reklamowych – opowiada Ania. Z czasem Piotr poświęcał graniu coraz więcej czasu. Tłumaczył to obowiązkami zawodowymi, a Ania wierzyła. Do każdej kilkugodzinnej sesji przed komputerem robiła mężowi stos kanapek. – Czasem się z tego śmiałam w duchu, bo jak uczyłam się w liceum, to moja mama mi tak przynosiła. Czułam się jak mama, choć opiekowałam się mężem – mówi Ania. Małżeństwo we troje Uzależnienie Piotra rozwinęło się w ciągu dwóch lat. Gry stopniowo zabierały małżeństwu kolejne godziny, które wcześniej spędzali razem. – Pierwsze, co zmieniło się na minus to było to, że mąż przestał wyrażać chęć spędzania wspólnie wieczorów. Wykręcał się od wizyt u znajomych, nie chodziliśmy już do kina, nie leżeliśmy przed telewizorem. Wszystko to robiłam sama – wspomina Ania. Potem Piotr przestał pomagać żonie w domowych obowiązkach, przestał się nimi interesować. Prośba o naprawę urwanego uchwytu kuchennego zamieniała się w wyzwanie miesiąca. – O każdy drobiazg wybuchała awantura. Jak to w takich przypadkach bywa, powoli traciłam cierpliwość. Koleżanka, która ma zdrowego, ale zwyczajnie leniwego męża, poradziła mi, bym zaczęła sama robić to, co do niego należy. Twierdziła, że na jej męża to działa. Sama naprawiając coś w domu czy organizując naprawę auta, „wjeżdżała” mu na ambicję i wtedy się mobilizował. Dla Piotra moje samodzielne decyzje i działania były niezauważalne. Tak jakby zobojętniał na to, co nas łączy – zarówno uczucia, jak i obowiązki – opowiada Ania. Kobieta zaczęła czuć się bardzo samotna. Złość, po jakimś czasie, zamieniła się w smutek, a brak jego udziału w codziennym życiu przestało być frustrującym wyjątkiem, a stało się męczącą i przygnębiającą normą. – Na szczęście nigdy nie rywalizowałam z komputerem. Nigdy nie siadałam w bieliźnie na biurku, by odwrócić uwagę Piotra od gier. Byłam wystarczająco upokorzona tym, że ignoruje mnie, gdy do niego mówię, o coś proszę – opowiada Ania. – Nasze małżeństwo rozpadało się. Postanowiłam je ratować – dodaje. Wygrana bitwa, przegrana wojna Piotr przy komputerze zarywał noce. Siadał do grania po powrocie ze szkoły i znikał. – Nie patrzyłam mu przez ramię w monitor, więc nie miałam pojęcia, w jaki sposób wywiązywał się ze swoich obowiązków zawodowych. Podejrzewam, że robił te opisy i pisał recenzje w wielkim pośpiechu, w jakimś popłochu, panice, bo w swoim zahipnotyzowaniu miewał takie momenty. Postanowiłam tego nie analizować, tylko spróbować to zrozumieć – wyznaje Ania. Pewnego dnia kobieta zaproponowała, że zagra z nim. – Najpierw się zdziwił, a potem bardzo ucieszył. Nagle zaczął mnie obejmować i mówić „super Aniu, wszystko ci pokażę, wytłumaczę”. Pomyślałam, że to dobry trop. Że w ten sposób odzyskam z mężem kontakt. Nic bardziej mylnego – mówi żona Piotra. Ich wspólną grę Ania porównała do nauki jazdy autem z bardzo nerwowym i nadgorliwym instruktorem. Denerwował się, jak tylko coś jej nie wychodziło albo gdy nie rozumiała zasad. Nie chciała grać w strzelanki, ale była ciekawa gier strategicznych. Te pierwsze od razu ją znudziły, te drugie byłby dla Ani interesujące, gdyby miała warunki, by się ich nauczyć. – Byłam przerażona tym, ile emocji kosztuje go granie. Kiedy grał beze mnie, myślałam, że on nic nie czuje, bo z kamienną twarzą siedział odwrócony plecami i tyle. Wtedy odkryłam, że on jest cały roztrzęsiony, nabuzowany, jakiś nienaturalnie podniecony. Wtedy naprawdę poczułam, że to obcy człowiek w obcym świecie – mówi Ania. Akt desperacji Po tamtym incydencie Ania zaczęła głośno mówić o swoich problemach. Niestety nie zyskała wsparcia bliskich. Wszyscy powtarzali, że ich mężowie też nie pomagają w domu, też nie chcą uprawiać seksu i też zawalają życie towarzyskie. – Tak jakby cały świat, łącznie z moją matką, chciał przekonać mnie, że tacy są faceci i tyle. Szczerze mówiąc, nie przejęłam się tym. Wiedziałam, że mam rację, że Piotr jest uzależniony, a potwierdzenie swojej tezy znalazłam na forach internetowych dla takich, jak ja – komputerowych wdów – opowiada Ania. Przez kilka miesięcy napełniała się przekonaniem, że nie ma wyjścia, musi postawić na jedną kartę. – Miewałam momenty zawahania, kiedy czytałam, że inni „groholicy” sikają do słoików, bo nie mają czasu iść do toalety, tracą pracę i zdrowie. To Piotra nie dotyczyło. Ale kiedy tylko patrzyłam na jego nieobecną twarz i czułam ciężar życia w pojedynkę, dostawałam szału, nie chciałam się na to godzić – mówi. Pewnego dnia Ania wzięła wolne, by być w domu w czasie, gdy Piotr będzie na lekcjach informatyki w szkole. – Niby to zaplanowałam, ale to był i tak impuls. Nie wiedziałam, co zrobię – czy spakuję jego ciuchy, czy zdemoluję jego komputerowe imperium. Ale chęć zemsty była silniejsza. Roztrzaskałam wszystko w drobny mak tłuczkiem do mięsa. Czułam, jakbym strzeliła w pysk kochance mojego męża. Komuś, kto mi go odebrał – wspomina Ania. Kiedy Piotr wrócił do domu, zrobił żonie taką awanturę, że sąsiedzi zadzwonili po policję. – Nigdy go nie widziałam w takim stanie. To była rozpacz, cierpienie i wściekłość do potęgi entej. W tym szale wyszedł z domu. Wrócił z całym sprzętem, który kupił za chwilówkę. Miarka się przebrała – opowiada Ania. Kobieta wyprowadziła się do przyjaciółki. Obecnie mieszka w wynajętym mieszkaniu. Małżonkowie czekają na sprawę rozwodową. Gra wchłania na zawsze Na pewnym etapie uzależnienia Piotra, Ania zadawała sobie pytanie – czy z tego można wyjść? Czy można wrócić do etapu, w którym gra dawała przyjemność i relaks? Tak jak do zdrowego robienia zakupów mogą wrócić zakupoholicy. W 2018 roku Światowa Organizacja Zdrowia wpisała uzależnienia od gier wideo i gier komputerowych na listę Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych (ICD-11). Co na to eksperci? – Tak jak w przypadku wszelkich uzależnień, możliwość ograniczania nałogu zależy od osobowości gracza, jego zasobów emocjonalnych oraz tego, jak radzi sobie z kompulsją, jaką jest granie. Bywa, że pod okiem specjalisty od uzależnień pacjent jest w stanie nauczyć się kontrolowania swoich impulsów i umiaru – wymaga to jednak głębokiej pracy terapeutycznej i nie zawsze się udaje. Nauka kontrolowania impulsów w przypadku rzeczywistej diagnozy uzależnienia od gier jest możliwa w moim odczuciu wyłącznie przy profesjonalnym wsparciu. Czasem pacjentom wydaje się, że będą umieli sami ograniczyć granie, ale zwykle źle się to kończy – tłumaczy Katarzyna Kucewicz, psycholog-psychoterpauta z gabinetu Inner Garden. Czy niewinne gry, w które często grają również dzieci, mogą mieć takie same konsekwencje jak nałogowy hazard? Okazuje się, że uzależnienie to może doprowadzić chorego nawet do śmierci. – Konsekwencje grania mogą być tragiczne w skutkach, a nawet śmiertelne. Gry wciągają dorosłych czasem do tego stopnia, że zawalają oni wszelkie aktywności życiowe, łącznie z prawidłowym odżywianiem czy higieną snu. Myślę, że uzależnienie od gier jest nawet niebezpieczniejsze dla dorosłych niż dla dzieci, ponieważ dziecko jest jednak zwykle kontrolowane przez dorosłą osobę. A jeśli nikt nie ma nad nami kontroli to i nikt nie zauważy, że gramy cały czas. Zwłaszcza jeśli np. jesteśmy singlami, pracującymi zdalnie – komentuje Kucewicz. Jej zdaniem gra to ucieczka od niechcianej, nieakceptowanej rzeczywistości. Ta ucieczka może być tak samo destrukcyjna, jak uzależnienie od narkotyków czy hazardu. Autor: Alicja Janik Współpraca: Dorota Bąk

rozwód przez gry komputerowe